Đã có Thư Đồng Ý, nhãn hiệu vẫn bị từ chối bảo hộ: Bài học từ vụ việc VIDAS và VIDAST

Trong quá trình đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam, không ít doanh nghiệp cho rằng nếu chủ sở hữu nhãn hiệu đăng ký trước đồng ý cho sử dụng và đăng ký một dấu hiệu tương tự thì đơn đăng ký sau sẽ có cơ hội được chấp nhận. Trên thực tế, đây là một cách hiểu chưa đầy đủ.

Thư Đồng Ý (Letter of Consent – LOC) có thể là tài liệu hỗ trợ người nộp đơn giải quyết vướng mắc với nhãn hiệu đối chứng. Tuy nhiên, văn bản này không mặc nhiên loại bỏ căn cứ từ chối bảo hộ của Cục Sở hữu trí tuệ.

Vụ việc đăng ký nhãn hiệu VIDAS của doanh nghiệp Pháp bioMérieux là một ví dụ đáng chú ý. Dù đã có Thư Đồng Ý từ chủ sở hữu nhãn hiệu VIDAST đăng ký trước, nhãn hiệu VIDAS vẫn không được chấp nhận bảo hộ sau quá trình khiếu nại.

Vậy nguyên nhân nằm ở đâu và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì khi gặp trường hợp tương tự? Mời bạn đọc xem tiếp nội dung bên dưới.

Vụ việc VIDAS và VIDAST: Vì sao có sự đồng ý nhưng vẫn bị từ chối?

Theo thông tin trong hồ sơ vụ việc, ngày 20/10/2016, bioMérieux (Pháp) nộp đơn đăng ký nhãn hiệu VIDAS tại Việt Nam cho các hàng hóa thuộc Nhóm 01, 05, 09 và 10.

Tuy nhiên, ngày 28/08/2017, Cục Sở hữu trí tuệ thông báo từ chối bảo hộ nhãn hiệu VIDAS đối với hàng hóa thuộc Nhóm 01, 05 và 10. Lý do được đưa ra là dấu hiệu VIDAS tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu VIDAST của SmithKline Beecham Limited (Anh), đã được bảo hộ trước đó cho một số chế phẩm dược và y tế thuộc Nhóm 05.

Không đồng ý với kết quả thẩm định, bioMérieux đã khiếu nại và đưa ra một số lập luận:

• VIDAS và VIDAST có sự khác biệt về số lượng ký tự và cách phát âm.
• Hàng hóa đăng ký của VIDAS có những điểm khác biệt so với hàng hóa được bảo hộ dưới nhãn hiệu VIDAST.
• Chủ sở hữu nhãn hiệu VIDAST đã có Thư Đồng Ý cho phép bioMérieux đăng ký nhãn hiệu VIDAS.

Tuy nhiên, các lập luận này không được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận.

Theo quyết định giải quyết khiếu nại lần thứ nhất ngày 16/06/2025, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ nhận định hai dấu hiệu đều được thể hiện bằng chữ in hoa thông thường, có cấu tạo gần giống nhau và cùng được đọc thành hai âm tiết với cách phát âm gần tương đồng. Việc chỉ khác nhau ở ký tự cuối cùng chưa tạo ra sự khác biệt đủ rõ ràng.

Bên cạnh đó, các hàng hóa đăng ký dưới nhãn hiệu VIDAS được đánh giá có mối liên hệ về bản chất, chức năng và mục đích sử dụng với hàng hóa mang nhãn hiệu VIDAST trong lĩnh vực y tế. Do đó, vẫn có khả năng người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc thương mại.

Đáng chú ý, mặc dù bioMérieux đã cung cấp Thư Đồng Ý của chủ sở hữu nhãn hiệu đối chứng, Cục Sở hữu trí tuệ vẫn cho rằng tài liệu này chưa đủ để loại trừ nguy cơ nhầm lẫn đối với người tiêu dùng.

Theo tài liệu gốc, bioMérieux tiếp tục khiếu nại lần thứ hai vào ngày 17/07/2025 nhưng kết quả cuối cùng vẫn giữ nguyên quan điểm từ chối bảo hộ.

Vụ việc cho thấy một điểm quan trọng: Sự đồng ý của chủ sở hữu nhãn hiệu đối chứng không đồng nghĩa với việc nhãn hiệu đăng ký sau đương nhiên đáp ứng điều kiện bảo hộ.

Cục Sở hữu trí tuệ dựa vào những yếu tố nào để đánh giá nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn?

Để hiểu vì sao Thư Đồng Ý không đủ sức thuyết phục trong vụ việc VIDAS và VIDAST, cần xem xét cách pháp luật quy định về đánh giá khả năng gây nhầm lẫn giữa các nhãn hiệu.

Theo điểm e khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ, dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ trước đó cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự có thể bị coi là không có khả năng phân biệt.

Việc đánh giá không chỉ dừng lại ở việc hai nhãn hiệu có giống nhau về mặt chữ viết hay không, mà còn phải xem xét mối quan hệ giữa dấu hiệu và hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu.

Thứ nhất, so sánh các dấu hiệu nhãn hiệu.

Đối với nhãn hiệu chữ, các yếu tố thường được xem xét bao gồm:

• Cấu tạo và cách sắp xếp các chữ cái;
• Cách phát âm, số lượng âm tiết;
• Ý nghĩa của dấu hiệu;
• Mức độ khác biệt tổng thể giữa hai nhãn hiệu.

Đối với nhãn hiệu hình hoặc nhãn hiệu kết hợp, cách thức thể hiện, bố cục và các yếu tố cấu thành cũng cần được xem xét.

Hai dấu hiệu không nhất thiết phải giống hệt nhau mới bị coi là tương tự gây nhầm lẫn. Chỉ cần mức độ tương đồng đủ khiến người tiêu dùng nhầm tưởng rằng chúng là cùng một nhãn hiệu, là biến thể của nhau hoặc có cùng nguồn gốc thương mại, nguy cơ từ chối đã có thể phát sinh.

Thứ hai, so sánh hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu.

Việc phân loại hàng hóa, dịch vụ vào các nhóm khác nhau theo Bảng phân loại Nice không đồng nghĩa với việc chúng đương nhiên không liên quan hoặc không tương tự nhau.

Cục Sở hữu trí tuệ còn xem xét các yếu tố như:

• Bản chất, thành phần cấu tạo của hàng hóa;
• Chức năng, mục đích sử dụng của hàng hóa;
• Phương thức thực hiện hoặc được đưa ra thị trường theo cùng một kênh thương mại.

Trong vụ việc VIDAS và VIDAST, dù danh mục hàng hóa không hoàn toàn trùng nhau về phạm vi đăng ký, Cục Sở hữu trí tuệ vẫn xác định chúng có mối liên hệ đáng kể trong lĩnh vực y tế.

Đây cũng là lý do doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào số nhóm hàng hóa, dịch vụ để đánh giá khả năng đăng ký nhãn hiệu.

Vì sao Thư Đồng Ý không quyết định việc cấp văn bằng bảo hộ?

Về bản chất, nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau trên thị trường. Vì vậy, việc đánh giá khả năng bảo hộ không chỉ liên quan đến quyền và lợi ích của hai chủ sở hữu nhãn hiệu mà còn phải tính đến khả năng nhận biết của người tiêu dùng.

Thư Đồng Ý thể hiện ý chí của chủ sở hữu nhãn hiệu đối chứng về việc chấp thuận cho một chủ thể khác đăng ký hoặc sử dụng dấu hiệu có liên quan. Đây có thể là tài liệu có giá trị hỗ trợ trong quá trình giải trình, khiếu nại.

Tuy nhiên, cần phân biệt hai vấn đề:

• Sự đồng ý của chủ sở hữu nhãn hiệu trước: Thể hiện việc chủ thể đang nắm giữ quyền đối với nhãn hiệu đối chứng chấp thuận cho một chủ thể khác đăng ký hoặc sử dụng dấu hiệu.
• Điều kiện bảo hộ nhãn hiệu: Là những yêu cầu pháp luật đặt ra để xác định dấu hiệu có khả năng phân biệt và có đáp ứng các điều kiện bảo hộ hay không.

Hai vấn đề này có liên quan nhưng không đồng nhất.

Ngay cả khi chủ sở hữu nhãn hiệu trước không phản đối, cơ quan có thẩm quyền vẫn phải xem xét các căn cứ từ chối theo pháp luật. Nếu dấu hiệu đăng ký có mức độ tương đồng cao, hàng hóa, dịch vụ có mối liên hệ chặt chẽ và vẫn tồn tại nguy cơ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, Thư Đồng Ý có thể không đủ để khắc phục trở ngại pháp lý.

Từ vụ việc VIDAS và VIDAST, có thể rút ra rằng Thư Đồng Ý nên được xem là một tài liệu hỗ trợ trong chiến lược đăng ký nhãn hiệu, thay vì giải pháp bảo đảm đơn đăng ký được chấp nhận.

Giá trị của tài liệu này còn phụ thuộc vào nội dung, phạm vi chấp thuận, mối quan hệ giữa các chủ thể và đặc biệt là mức độ khác biệt thực tế giữa các nhãn hiệu.

Doanh nghiệp cần làm gì khi phát hiện nhãn hiệu tương tự đã được đăng ký trước?

Một trong những rủi ro lớn nhất của doanh nghiệp là chỉ phát hiện nhãn hiệu của mình có khả năng xung đột sau khi đã đầu tư vào thiết kế bao bì, quảng cáo, xây dựng hệ thống phân phối và đưa sản phẩm ra thị trường.

Khi đó, việc thay đổi tên thương hiệu không chỉ gây tốn kém chi phí mà còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên lưu ý một số vấn đề sau:

Thứ nhất, Tra cứu nhãn hiệu trước khi quyết định sử dụng

Không nên chỉ tra cứu những nhãn hiệu giống hệt. Cần đánh giá cả các dấu hiệu có cách viết, cách đọc, cấu tạo hoặc ý nghĩa tương tự, đặc biệt đối với những hàng hóa, dịch vụ cùng lĩnh vực hoặc có liên quan.

Nếu kết quả tra cứu cho thấy dấu hiệu có nguy cơ xung đột cao với nhãn hiệu đăng ký trước, doanh nghiệp nên cân nhắc điều chỉnh tên gọi, thiết kế hoặc lựa chọn một dấu hiệu khác có khả năng phân biệt tốt hơn ngay từ đầu.

Thứ hai, Nhanh chóng nộp hồ sơ yêu cầu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu

Sau khi tra cứu nhãn hiệu và có được kết quả đánh giá khả năng bảo hộ nhãn hiệu, doanh nghiệp cân nhắc tiến hành nộp đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu đến Cục Sở hữu trí tuệ.

Doanh nghiệp có thể tự mình thực hiện hoặc ủy quyền cho đơn vị Đại diện Sở hữu công nghiệp để đại diện thực hiện thay.

Thứ ba, Chỉ sử dụng Thư Đồng Ý khi có đánh giá pháp lý phù hợp

Nếu lựa chọn phương án xin Thư Đồng Ý, doanh nghiệp cần xác định rõ phạm vi chấp thuận và đánh giá tài liệu này có thực sự hỗ trợ giải quyết căn cứ từ chối hay không. Không nên xem đây là phương án thay thế cho việc tra cứu và đánh giá khả năng bảo hộ.

Thứ tư, Chủ động xử lý thông báo dự định từ chối bảo hộ nhãn hiệu

Khi nhận được thông báo dự định từ chối bảo hộ nhãn hiệu, doanh nghiệp cần phân tích cụ thể căn cứ pháp lý, nhãn hiệu đối chứng và phạm vi hàng hóa, dịch vụ bị viện dẫn. Việc giải trình cần dựa trên quy định pháp luật hiện hành, kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, thay vì chỉ khẳng định hai nhãn hiệu không giống nhau.

Tra cứu và tư vấn pháp lý từ sớm giúp hạn chế rủi ro từ chối nhãn hiệu

Vụ việc VIDAS và VIDAST cho thấy quá trình đăng ký nhãn hiệu có thể phát sinh những trở ngại phức tạp, đặc biệt khi dấu hiệu đăng ký có khả năng tương tự với nhãn hiệu đã được bảo hộ trước đó.

Theo thông tin trong hồ sơ được cung cấp, đơn VIDAS được nộp từ tháng 10/2016 nhưng quá trình xử lý và khiếu nại kéo dài nhiều năm mà kết quả cuối cùng vẫn không thay đổi. Đây là bài học đáng lưu ý về chi phí cơ hội và những rủi ro kinh doanh khi doanh nghiệp chưa đánh giá đầy đủ khả năng bảo hộ trước khi đầu tư phát triển thương hiệu.

Do đó, thay vì chỉ tìm giải pháp khi đơn đăng ký bị từ chối, doanh nghiệp nên chủ động tham vấn ý kiến từ luật sư hoặc đại diện sở hữu công nghiệp ngay từ giai đoạn xây dựng nhãn hiệu.

Đội ngũ Luật sư banquyen.net cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, bao gồm tra cứu khả năng đăng ký, đánh giá nguy cơ tương tự với nhãn hiệu đối chứng, tư vấn danh mục hàng hóa, dịch vụ, soạn thảo và nộp đơn đăng ký, theo dõi quá trình xử lý và tư vấn phương án giải trình khi nhãn hiệu bị dự định từ chối.

Nếu doanh nghiệp đang có nhu cầu đăng ký nhãn hiệu hoặc gặp khó khăn khi đơn đăng ký bị từ chối do tương tự với nhãn hiệu đã được bảo hộ, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn phương án phù hợp.

Slogan của chúng tôi: Cầu nối trí tuệ – Chìa khóa thành công

Nếu Quý khách hàng đang gặp vấn đề tương tự hoặc cần tư vấn về nhãn hiệu, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất:

CÔNG TY LUẬT BẢN QUYỀN QUỐC TẾ

Điện thoại: 028 3911 8580 – Hotline: 0919118580

Email: sohuutritue@cis.vn