Hàng nhập khẩu có ký hiệu ®: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Trong hoạt động nhập khẩu, doanh nghiệp có thể bắt gặp nhiều sản phẩm mang ký hiệu ® bên cạnh tên thương hiệu hoặc logo của nhà sản xuất nước ngoài. Ký hiệu này thường thể hiện rằng nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ tại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nhất định. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam.

Vậy nếu hàng hóa nhập khẩu nguyên trạng từ nước ngoài có gắn ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được đăng ký tại Việt Nam, doanh nghiệp nhập khẩu có bị xử phạt hay không? Có phải tháo bỏ ký hiệu này trước khi thông quan? Đây là những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý để tránh phát sinh rủi ro pháp lý trong quá trình nhập khẩu và phân phối hàng hóa.

1. Ký hiệu ® có đồng nghĩa với việc nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam?

Ký hiệu ® (Registered Trademark) thường được đặt bên cạnh tên gọi, logo hoặc dấu hiệu nhận diện sản phẩm nhằm thông báo rằng nhãn hiệu tương ứng đã được bảo hộ tại cơ quan Nhà nước.

Tuy nhiên, quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu về nguyên tắc được xác lập theo lãnh thổ. Một nhãn hiệu đã được đăng ký tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc quốc gia khác không mặc nhiên được bảo hộ tại Việt Nam.

Theo pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam, việc xác lập quyền đối với nhãn hiệu thông thường dựa trên quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại Việt Nam hoặc việc công nhận đăng ký quốc tế theo điều ước quốc tế có liên quan. Vì vậy, tình trạng đăng ký ở nước ngoài và tình trạng bảo hộ tại Việt Nam cần được xem xét độc lập.

Vấn đề cần quan tâm không chỉ là hàng hóa có ký hiệu ®, mà còn là thông tin thể hiện trên hàng hóa, bao bì có khiến người tiêu dùng hiểu nhầm rằng nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam hay không.

Theo Điều 7 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 06/2024/TT-BKHCN, việc sử dụng chỉ dẫn sai về tình trạng pháp lý, phạm vi bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp có thể bị xem xét là hành vi vi phạm. Trong đó, việc sử dụng ký hiệu ® cần được đánh giá cùng với thông tin giải thích về tình trạng bảo hộ thực tế.

2. Hàng hóa nhập khẩu có ký hiệu ® có bị xử phạt tại khâu hải quan không?

Đây là nội dung đáng chú ý được Cục Sở hữu trí tuệ và Cục Hải quan làm rõ trong tháng 10/2026 vừa qua.

Cụ thể, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành Công văn số 5145/SHTT-TTKN ngày 19/10/2026 về việc hướng dẫn xử lý vướng mắc liên quan đến sử dụng ký hiệu ®. Sau đó, Cục Hải quan ban hành Công văn số 23616/CHQ-GSQL ngày 28/10/2026 về hàng hóa nhập khẩu có ký hiệu ®.

Theo hướng dẫn tại Công văn số 23616/CHQ-GSQL, cần phân biệt trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà xuất khẩu nước ngoài với trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam.

Thứ nhất, không mặc nhiên coi doanh nghiệp nhập khẩu là chủ thể thực hiện hành vi gắn chỉ dẫn sai.

Đối với hàng hóa được nhập khẩu nguyên trạng, ký hiệu ® và các thông tin trên bao bì thường đã được nhà sản xuất hoặc nhà xuất khẩu nước ngoài thể hiện trước khi hàng hóa được đưa vào Việt Nam. Do đó, chỉ riêng việc doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa có sẵn ký hiệu ® không đủ để kết luận doanh nghiệp chính là chủ thể thực hiện hành vi gắn chỉ dẫn sai về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu.

Trường hợp có bằng chứng cho thấy thông tin trên hàng hóa được thực hiện theo yêu cầu của nhà nhập khẩu thì trách nhiệm pháp lý cần được xem xét trên cơ sở chứng cứ và tình tiết cụ thể.

Thứ hai, cơ quan Hải quan không xử phạt doanh nghiệp về hành vi chỉ dẫn sai trong trường hợp được hướng dẫn.

Công văn số 23616/CHQ-GSQL nêu rõ, khi làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu có ký hiệu ® thuộc trường hợp được hướng dẫn, cơ quan Hải quan không thực hiện xử phạt vi phạm hành chính theo điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP.

Như vậy, doanh nghiệp không bị mặc nhiên xử phạt tại khâu làm thủ tục hải quan chỉ vì hàng hóa nhập khẩu nguyên trạng có ký hiệu ® trong khi nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam.

Thứ ba, doanh nghiệp nhập khẩu vẫn phải bổ sung thông tin trung thực trước khi đưa hàng hóa ra thị trường.

Đây là trách nhiệm quan trọng mà doanh nghiệp không nên bỏ qua.

Theo hướng dẫn của Cục Hải quan, người khai hải quan có trách nhiệm bổ sung chỉ dẫn trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam trên hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa, bao gồm nhãn phụ đối với hàng hóa nhập khẩu, trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường.

Nói cách khác, việc không bị xử phạt tại khâu làm thủ tục hải quan không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được phép đưa hàng hóa ra thị trường mà không cần xử lý thông tin có khả năng gây hiểu nhầm về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu.

3. Doanh nghiệp nhập khẩu cần làm gì để hạn chế rủi ro?

Từ hướng dẫn nêu trên, doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm đến việc hàng hóa có được thông quan hay không, mà cần xây dựng phương án kiểm soát thông tin nhãn hiệu trong toàn bộ quá trình nhập khẩu, phân phối và kinh doanh.

Một số công việc nên được thực hiện gồm:

Một là, kiểm tra tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

Trước khi ký hợp đồng nhập khẩu hoặc đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối, doanh nghiệp nên tra cứu tình trạng đăng ký của nhãn hiệu tại Việt Nam.

Việc tra cứu cần xem xét các yếu tố như:

• Nhãn hiệu đã được đăng ký tại Việt Nam hay chưa;
• Chủ sở hữu nhãn hiệu là tổ chức, cá nhân nào;
• Phạm vi bảo hộ gồm những hàng hóa, dịch vụ nào;
• Có nhãn hiệu của bên thứ ba trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn hay không.

Không nên chỉ dựa vào ký hiệu ® hoặc thông tin do nhà sản xuất nước ngoài cung cấp để kết luận nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam.

Hai là, lưu giữ tài liệu xác định trách nhiệm giữa các bên.

Doanh nghiệp nên lưu trữ hợp đồng mua bán, hóa đơn, chứng từ nhập khẩu, tài liệu thiết kế bao bì, xác nhận của nhà sản xuất và các trao đổi liên quan đến việc sử dụng nhãn hiệu.

Đặc biệt, cần làm rõ bên nào quyết định việc sử dụng ký hiệu ®, bên nào thiết kế và in ấn bao bì, cũng như doanh nghiệp nhập khẩu có yêu cầu nhà sản xuất thể hiện ký hiệu này hay không.

Những tài liệu trên có thể là căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm của các bên khi phát sinh vấn đề pháp lý.

Ba là, chuẩn bị nội dung nhãn phụ phù hợp.

Nếu nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị nội dung thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ để bổ sung trên hàng hóa hoặc bao bì, bao gồm nhãn phụ. Nội dung bổ sung cần rõ ràng, chính xác, tránh tạo cho người tiêu dùng ấn tượng rằng nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam khi thực tế chưa có căn cứ xác lập quyền.

Doanh nghiệp nên hoàn thành việc bổ sung thông tin trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông, thay vì chờ đến khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý.

Bốn là, xem xét đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam.

Nếu có kế hoạch nhập khẩu, phân phối và kinh doanh lâu dài một sản phẩm mang nhãn hiệu nước ngoài, doanh nghiệp nên trao đổi với chủ sở hữu nhãn hiệu về phương án đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

Việc đăng ký sớm giúp chủ động hơn trong việc xác lập quyền đối với nhãn hiệu, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp với bên thứ ba và tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho hoạt động khai thác thương mại.

4. Những rủi ro doanh nghiệp vẫn cần lưu ý

Cần phân biệt rõ việc bổ sung thông tin về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu với việc xác lập quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu đó. Việc dán nhãn phụ hoặc bổ sung thông tin trung thực không có nghĩa là nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam. Đây chỉ là biện pháp xử lý vấn đề chỉ dẫn về tình trạng bảo hộ theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng không nên hiểu rằng hàng hóa có ký hiệu ® đương nhiên được phép nhập khẩu và kinh doanh trong mọi trường hợp. Nếu nhãn hiệu trên hàng hóa trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang được bảo hộ hợp pháp tại Việt Nam của một chủ thể khác, doanh nghiệp vẫn có thể phải đối mặt với rủi ro bị yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Bên cạnh đó, việc ghi bổ sung thông tin trên nhãn hàng hóa phải được xem xét đồng thời với các quy định pháp luật về nhãn hàng hóa và các yêu cầu quản lý chuyên ngành có liên quan. Do đó, doanh nghiệp cần đánh giá riêng từng vấn đề, không nên chỉ căn cứ vào hướng dẫn về ký hiệu ® để kết luận toàn bộ hoạt động nhập khẩu và phân phối sản phẩm đã bảo đảm tuân thủ pháp luật.

5. Dịch vụ tư vấn đăng ký nhãn hiệu của đội ngũ Luật sư banquyen.net

Việc sử dụng nhãn hiệu trên hàng hóa nhập khẩu có thể liên quan đồng thời đến quyền sở hữu trí tuệ, hoạt động xuất nhập khẩu và trách nhiệm của các bên trong chuỗi cung ứng. Vì vậy, doanh nghiệp cần có phương án rà soát phù hợp trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Đội ngũ Luật sư banquyen.net cung cấp dịch vụ tư vấn và đại diện pháp lý trong lĩnh vực nhãn hiệu, bao gồm tra cứu tình trạng bảo hộ, đánh giá khả năng đăng ký, tư vấn chiến lược đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam và nước ngoài, cũng như hỗ trợ tư vấn, đại diện giải quyết tranh chấp và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Slogan của chúng tôi: Cầu nối trí tuệ – Chìa khóa thành công

Nếu Quý khách hàng đang gặp vấn đề tương tự hoặc cần tư vấn về nhãn hiệu, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất:

CÔNG TY LUẬT BẢN QUYỀN QUỐC TẾ

Điện thoại: 028 3911 8580 – Hotline: 0919118580

Email: sohuutritue@cis.vn