|

Có thể phải giám định các mẫu sản phẩm

(VỤ DOANH NGHIỆP “BÊU” NHAU Ở NƯỚC NGOÀI)

Cục Bản quyền tác phẩm văn học nghệ thuật đang xem xét dựa trên chứng cứ do các bên cung cấp.

Trên số báo hôm qua, Pháp Luật TP.HCM đã phản ánh vụ việc hàng loạt doanh nghiệp bị Công ty L. tố tại một hội chợ ở Đức. Công ty L. cho rằng các doanh nghiệp kia nhái các mẫu mã sản phẩm mà mình đã đăng ký bảo hộ bản quyền. Phía những doanh nghiệp bị tố thì cho rằng những mẫu mã này phần lớn là những mẫu đã có lâu đời trong dân gian.

Sáng tạo đến đâu, bảo hộ đến đó

Luật sư Phan Vũ Tuấn, Công ty Luật bản quyền quốc tế – CIS, nguyên là chuyên viên Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật, cho rằng theo Nghị định 100/2006 (hướng dẫn luật sở hữu trí tuệ), một tác phẩm mỹ thuật ứng dụng có thể được bảo hộ bởi bốn yếu tố: đường nét, màu sắc, hình khối, bố cục.

Như vậy, một tác phẩm có thể được bảo hộ tổng thể nếu nó là sự sáng tạo gồm cả bốn yếu tố nêu trên. Nhưng nếu tác giả chỉ sáng tạo một trong bốn yếu tố này (việc sáng tạo chỉ dựa trên một tác phẩm gốc đã có trước đó) thì sẽ chỉ được bảo hộ đối với phần sáng tạo đó.

Một chiếc bình gốm đã có mẫu mã trong dân gian sẽ không được bảo hộ đối với phần hình khối nhưng có thể được bảo hộ đối với phần hoa văn (màu sắc) thể hiện nếu có sáng tạo riêng. Nếu một doanh nghiệp copy y nguyên cả hình khối, màu sắc, hoa văn giống hệt 100% tác phẩm đó thì tác giả hoàn toàn có quyền khiếu nại việc xâm phạm.

Một số mẫu mã hàng thủ công mỹ nghệ quen thuộc trong làng nghề gốm sứ Bát Tràng (Hà Nội) hiện được rất nhiều doanh nghiệp kinh doanh.

Do đó, một tác phẩm thủ công mỹ nghệ có sử dụng các “tri thức truyền thống” (traditional knowledge) đã tồn tại lâu đời trong dân gian nhưng đã có sáng tạo bằng hoa văn riêng biệt thì sẽ chỉ được bảo hộ đối với phần hoa văn thể hiện trên tác phẩm đó. Bất cứ ai dùng hoa văn, màu sắc, cách thức thể hiện trên tác phẩm đó giống y nguyên thì sẽ bị coi là xâm phạm bản quyền.

Theo luật sư Tuấn, khi xem xét cấp giấy chứng nhận bản quyền, Cục Bản quyền cần phải xem xét tổng thể cả bốn yếu tố nói trên. Nếu tác giả chỉ là người sáng tạo một trong bốn phần đó thì phải chỉ rõ phần sẽ được bảo hộ trong chứng nhận.

Sẽ trưng cầu giám định

Ông Vũ Ngọc Hoan, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác phẩm văn học nghệ thuật, cho biết Cục đang xem xét dựa trên chứng cứ do các bên cung cấp.

Theo ông Hoan, thực tế có một số tác phẩm giống 100% các tác phẩm đã đăng ký của Công ty L. Chúng tôi sẽ xem xét chứng cứ của tất cả các bên đã cung cấp để bảo vệ ai thực sự là tác giả của tác phẩm. Những tác phẩm bị xâm phạm bản quyền buộc phải chấm dứt việc vi phạm.

Có thể xếp những mặt hàng Công ty L. đăng ký thuộc tác phẩm thiết kế mỹ thuật ứng dụng công nghiệp (đèn trang trí, trưng bày…). Ví dụ, một cái đèn ngủ hay một bộ tách chén thì có thể không được bảo hộ về kiểu dáng nhưng sẽ được bảo hộ về hình thức thể hiện đối với các hoa văn trang trí. Về nguyên tắc, Luật Sở hữu trí tuệ bảo hộ tổng thể tác phẩm nếu toàn bộ tác phẩm do tác giả sáng tạo ra. Nhưng nếu tác phẩm chỉ có một phần sáng tạo mà phần đó là “phần trọng yếu” tạo nên tác phẩm thì cũng sẽ bảo hộ đối với riêng phần đó. Phần sáng tạo mà không phải là phần trọng yếu của tác phẩm thì rất khó được bảo hộ.

Ông Hoan cho biết vụ việc này khá phức tạp. Vì vậy, Cục sẽ phải tổ chức giám định toàn bộ trên 50 mẫu các sản phẩm để tìm ra ai là tác giả sáng tạo đầu của các tác phẩm trong vụ việc này.

Về việc một số mẫu mà các doanh nghiệp cho rằng giống các mẫu của nước ngoài, ông Hoan cho biết Cục sẽ xem xét và đề nghị phía Công ty L. cung cấp chứng cứ. “Cũng chưa thể khẳng định là L. copy của nước ngoài mà có thể là nước ngoài copy của Công ty L. Vì vậy, Cục sẽ xem xét tất cả yếu tố này khi giải quyết vụ khiếu nại trên” – ông Hoan khẳng định.


Mẫu mã của các doanh nghiệp khá giống nhau

Hiện nay, cả nước có đến hàng chục làng nghề thủ công mỹ nghệ. Mỗi làng nghề có vài chục doanh nghiệp và hàng trăm hộ gia đình trực tiếp sản xuất. Hầu hết mẫu mã của các doanh nghiệp khá giống nhau, rất khó để truy tìm nguồn gốc sản phẩm do ai sáng tạo ra trước. Có những sản phẩm do doanh nghiệp nước ngoài đặt hàng, làng nghề sản xuất thành khuôn rồi bán cho các doanh nghiệp trong cả nước. Do đó, doanh nghiệp nào cũng có mẫu mã sản phẩm giông giống với doanh nghiệp khác nhưng chẳng ai kiện ai.

Ông ĐINH VĂN THỌ, Phó Giám đốc Công ty Nhà Yêu (Home Love)

Vừa kinh doanh vừa run

Cả nước có hàng trăm doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu ra nước ngoài. Đơn hàng của Việt Nam đều là những tập đoàn bán lẻ lớn tại châu Âu như Wall-Mart, Target và phân phối đi khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên, nếu không làm rõ vấn đề bản quyền đã cấp cho Công ty L. đúng hay sai thì tất cả đơn vị kinh doanh như chúng tôi luôn phải sống trong tâm trạng vừa kinh doanh vừa run. Công ty L. có thể gửi thư công bố họ có bản quyền và hải quan các nước có thể thu giữ hàng của chúng tôi bất cứ lúc nào.

Đại diện một doanh nghiệp


HẢI HÀ

( Theo phapluattp.vn)

Comments are closed

ban quyen dang ky ban quyen ban quyen thuong hieu bản quyền đăng ký bản quyền bản quyền thương hiệu copyright